Wspólnota Niepodległych Państw

W powstałym po rewolucji październikowej Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich rozbudowano przemysł ciężki, a na rozwój przemysłu spożywczego z konieczności przeznaczono tylko niewielkie środki finansowe. Podobna sytuacja istniała również po zakończeniu drugiej wojny światowej, kiedy trzeba było odbudowywać zniszczenia wojenne. Dopiero po 1956 r. zaczęto na wielką skalę rozbudowywać przemysł spożywczy, między innymi przemysł napojów: wina, piwa i napojów bezalkoholowych. Osiągnięte na tym polu duże sukcesy umożliwiły znaczne zwiększenie konsumpcji wina i piwa, co korzystnie wpłynęło na zmniejszenie konsumpcji wódek.

Produkcja wina, która w 1956 r. wynosiła ok. 5 mln hl, wzrosła w 1975 r. do imponującej liczby 31 mln hl, stawiając kraj na czwartym miejscu wśród światowych producentów wina. Pozwoliło to na wzrost konsumpcji wina gronowego z 2,5 l do ok. 11,8 l na 1 mieszkańca, czyli prawie pięciokrotnie.

Niezwykle szybki wzrost produkcji wina w ciągu ostatnich 30 lat był wynikiem znacznego zwiększenia obszaru uprawy winorośli, zastosowania bardzo wydajnych odmian winorośli oraz wprowadzenia do produkcji nowoczesnej technologii.

Asortyment win jest bardzo bogaty, obejmuje bowiem ok. 650 rodzajów win cichych, ok. 100 musujących oraz ok. 100 winiaków.

Klasyfikacja win jest nieco inna niż w innych krajach, ponieważ podział jest ustalony w zależności od:

1. Składu surowcowego - pod tym względem wina dzielą się na gatunkowe wyprodukowane z jednej odmiany winogron i kupażowane z kilku odmian.
2. Składu chemicznego wina - pod tym względem dzielą się na wina stołowe oraz wina wzmocnione, do których jest dozwolony dodatek spirytusu.
3. Od jakości - pod tym względem wina dzielą się na zwykłe, markowe i kolekcyjne

Wina wzmocnione dzielą się na dwie duże grupy:

1. wina mocne (17-20º) typu portwein, madera, sherry lub marsala, w których powinno ulec fermentacji co najmniej 5% cukru zawartego w winie oraz
2. wina deserowe (o mocy 12-17º) typu muskat, tokaj, malaga, w których fermentacja moszczu może być przerwana już po przefermentowaniu 2% cukru zawartego w winie.

Ze względu na jakość, wina dzielimy na:

1. wina zwykłe (popularne) są wypuszczane na rynek w ciągu roku od zbioru winogron,
2. wina markowe o wysokiej jakości muszą być produkowane z określonej odmiany winogron i leżakować co najmniej 2-3 lata,
3. wina kolekcyjne - bardzo wysokiej jakości, które oprócz leżakowania w ciągu 3 lat w naczyniach składowych muszą dojrzewać jeszcze co najmniej 2 lata w butelkach i dopiero mogą być wypuszczane na rynek.

Metoda produkcji win wzmocnionych jest podobna do sposobu otrzymywania win deserowych w innych krajach.

Uprawa winorośli jest rozwinięta w całej południowej części kraju, przy czym różnorodność warunków glebowych i klimatycznych stwarza sprzyjające warunki do uprawy bardzo bogatego asortymentu odmian winorośli, a co za tym idzie, uzyskanie wielu gatunków win.

Rejony winiarskie produkujące najwięcej wina to: Mołdawia, Ukraina i Rosja, następnie Azerbejdżan i Armenia, a w dalszej kolejności republiki azjatyckie.

Oprócz doskonałych win deserowych z Armenii i z Azerbejdżanu należy wymienić następujące, najbardziej znane wina markowe:

* wina stołowe białe, jak Riesling Abrau i Riesling Anapa, produkowane w słynnym kombinacie winiarskim Abrau Diurso (kraj krasnodarski), Złota Bałka i Alkadar, produkowany w okręgu Sewastopolskim (na Krymie), Fetiaska i Onesti (w Mołdawii),
* wina stołowe czerwone, jak Kaberne Abrau i Kaberne Anapa (kaukaskie), Romanesti i Negru de Purkar (z Mołdawii) oraz Oksamit (z Ukrainy),

Wina mocne (17-20º) o zawartości cukru 3-10%:

1. portweiny, jak: Jużnobereżnyj, Suroź i Massandra (z Krymu), Ajgeszat (z Armenii), Akstafa (z Azerbejdżanu), należą do ulubionych i najbardziej rozpowszechnionych mocnych win (eksportowanych również za granicą): dojrzałe winogrona o zawartości 25-28% cukru są poddawane fermentacji, a po obniżeniu się zawartości cukru do ok. 10%, moszcz jest alkoholizowany;
2. madera, jak: Madera Massandra i Koktebel (krymskie), madery armeńskie i turkmeńskie: są to wina maderyzowane, czyli poddane obróbce cieplnej, o barwie ciemnozłocistej do ciemnobursztynowej, półsłodkie, aromatyczne, często konsumowane jako aperitif;
3. sherry, zwane po rosyjsku cheresem, jak: Cheres Krymski (z kombinatu Massandra na Krymie) i Asztarak (z Armenii); wino to produkowane według metod hiszpańskich, tzn. przetrzymywane przez dłuższy czas pod błonką w niepełnych naczyniach, ma swoisty bukiet, jest alkoholizowane do mocy 20º, w smaku półwytrawne;
4. marsala, jak turkmeńska uchodząca za najlepszą w krajach Wspólnoty, jest produkowana z dodatkiem alkoholizowanego moszczu zagęszczonego; w smaku przypomina maderę, lecz jest słodsza (ok. 7% cukru) i ma swoisty, przyjemny posmak;

Wina deserowe o mocy 12-17 º i zawartości cukru 16-20%:

1. muskaty są produkowane z winogron muskatowych o mocnym, swoistym aromacie, który zawdzięczają olejkom eterycznym zawartym w skórce; rozróżnia się muskaty białe, różowe i czerwone o intensywnym, charakterystycznym aromacie, pochodzącym z tej odmiany winogron; najlepsze muskaty otrzymuje się na południowym brzegu Krymu, a to białe - Liwadia i Czerwony kamień, różowy Jużnobereżnyj i czerwony Tawrida;
2. tokajskie wina są produkowane z tych samych winogron co oryginalny tokaj na Węgrzech, tzn. z odmian Furmint i Harszlevelu; najlepsze z nich, to: Jużnobereżnyj (z Krymu), Karaczanach (z Azerbejdżanu) i Gratieszty (z Mołdawii);
3. malaga - wina pełne w smaku z lekką przyjemną goryczką z wyczuwalnością karmelu; najlepsza armeńska - Ararat;
4. kagor - ciemnoczerwone słodkie wino deserowe z pewną cierpkością, a czasem z lekkim posmakiem przypominającym czarną porzeczkę. Njalepsze: Jużnobereżnyj (z Krymu), Artaszat (z Armenii), Szemacha (z Azerbejdżanu) i Uzbekistan (z Uzbekistanu). Oprócz win cichych produkuje się tu wiele (ok. 100 gatunków) bardzo dobrych win musujących (w Moskwie, Kijowie, Tbilisi). Produkcję tę rozpoczęto w końcu ubiegłego stulecia w kombinacie winiarskim Abrau-Diurso, który w dalszym ciągu produkuje znakomite wina musujące. Są one produkowane metodą szampanizacji butelkowej, jak i zbiornikowej, wypuszczane wna rynek oraz eksportowane pod nazwą Igristoje. Poza tym nad Donem są produkowane (metodą zbiornikową) czerwone półsłodkie wina musujące pod nazwą Cymlanskoje Krasnoje.

Niezależnie od olbrzymiej produkcji win gronowych są produkowane również duże ilości dobrych jakościowo win owocowych i miodowych. Są to wina jedno- lub wieloowocowe z dodatkiem lub bez dodatku miodu, traktowane jako wyroby regionalne.