Tokaj

Słynne na całym świecie wina białe stołowe i deserowe produkowane w rejonie Tokaj - Hegyalja, w północno-wschodniej części Węgier z winogron Furmint i Harslevlü (czyt. harszleweliu). Hegyalja oznacza po węgiersku "położony u stóp góry"; rejon ten rzeczywiście jest chroniony od północy Karpatami, co zabezpiecza winnicom długą słoneczną jesień, w czasie której winogrona dojrzewają, osiągając wysoką wartość cukru, a wyprodukowane z nich wina uzyskują dużą zawartość alkoholu. Najsłynniejsze deserowe wino tokajskie Tokaj Aszu jest otrzymywane z podsuszonych winogron, jednakże metoda produkcji jest nieco inna niż słodkich naturalnych win francuskich Sauternes lub niemieckich Trockenbeernauslese. Na Węgrzech przejrzałe winogrona są umieszczane w małych cebrzykach puttonach, a następnie dodawane do niewielkich beczek zawierających świeżo wyciśnięty moszcz winogronowy. W zależności od tego, ile puttonów winogron zrodzynkowanych było dodanych do beczek - zwykle 2-5 (rzadko 6) - uzyskuje się mniej lub bardziej słodkie wina o mocy 14-15º. Odleżakowane wina Tokaj Aszu (tzw. 2-5-puttonowe) o charakterystycznym wspaniałym aromacie i smaku uchodzą słusznie za jedne z najlepszych naturalnych win białych deserowych na świecie.

W latach mniej słonecznych, kiedy trudno jest uzyskać Tokaj Aszu, są produkowane również wyborne Szamorodni Edes (słodki) i Szaraz (wytrawny) oraz półsłodki Tokaj Furmint, do których pobiera się winogrona zrywane z krzaków bez sortowania na podsuszone (zwiędnięte) i dojrzałe. Wspaniałym winem o niezwykłym aromacie i smaku jest tzw. Esencja Tokajska, sporządzona wyłącznie z podsuszonych winogron, ale produkowana w tak małych ilościach, że praktycznie biorąc jest nie do nabycia. Przy wykorzystaniu osadów winnych oraz fermentowaniu moszczu na wytłokach otrzymuje się mniej cenne wina tokajskie Maślas i Forditas.

Wina tokajskie są rozlewane do oryginalnych białych butelek z długą szyjką (tzw. tokajówek) o pojemności 0,5 l, z wyjątkiem Tokaju Furmintu, rozlewanego do butelek typu reńskiego o pojemności 0,7 l z zielonego szkła. Państwowa kontrola produkcji jest w tym rejonie bardzo surowa.