Słownik terminów winiarskich - T

• A
• B
• C
• D
• E
• F
• G
• H
• I
• J
• K
• L
• Ł
• M
• N
• O
• P
• R
• S
• T
• U
• W
• V
• Z
• Ż

Tanina - Związek chemiczny należący do grupy garbników, będący ważnym składnikiem wina, szczególnie czerwonego, do którego przedostaje się ze skórki i pestek winogron. Jest stosowany łącznie z żelatyną jako środek klarujący.

Tarragona - Portowe miasto hiszpańskie nad Morzem Śródziemnym, będące ośrodkiem rejonu winiarskiego, produjującego wiele win stołowych białych i czerwonych, jak również deserowych, imitujących często sherry lub porto i sprzedawanych np. jako Tarragona Port.

Tastevin (czyt. tastewę) - Płaski pucharek w postaci małej srebrnej filiżanki lub miseczki używany przez smakoszów do degustacji wina, głównie w Burgundii. Odbite od świecącej powierzchni miseczki światło pozwala na określenie stopnia klarowności i odcienia barwy, szczególnie czerwonego wina.

Tavel - Najlepsze francuskie wino różowe z rejonu Rodanu.

Tawny Port - Gatunek odleżakowanego oryginalnego czerwonego wina portugalskiego porto. Wskutek dłuższego (5-10 lat) leżakowania wytrąca się barwnik i wino nabiera brązowego (tawny) koloru.

Teliani - Makowe wino czerwone wytrawne produkowane w kombinacie winiarskim Cinandali (w rejonie kachetyńskim) w Gruzji. Cechy wina: moc 11-12,5º, barwa ciemnorubinowa, aromat delikatny, przypominający fiołki, smak aksamitny z odcieniem owocowym.

Tirnovo - Bułgarskie czerwone wino, słodkie i mocne.

Tokaj - Słynne na całym świecie wina białe stołowe i deserowe produkowane w rejonie Tokaj - Hegyalja, w północno-wschodniej części Węgier z winogron Furmint i Harslevlü (czyt. harszleweliu). Hegyalja oznacza po węgiersku "położony u stóp góry"; rejon ten rzeczywiście jest chroniony od północy Karpatami, co zabezpiecza winnnicom długą słoneczną jesień, w czasie której winogrona dojrzewają, osiągając wysoką wartość cukru, a wyprodukowane z nich wina uzyskują dużą zawartość alkoholu. Najsłynniejsze deserowe wino tokajskie Tokaj Aszu jest otrzymywane z podsuszonych winogron, jednakże metoda produkcji jest nieco inna niż słodkich naturalnych win francuskich Sauternes lub niemieckich Trockenbeernauslese. Na Węgrzech przejrzałe winogrona są umieszczane w małych cebrzykach puttonach, a następnie dodawane do niewielkich beczek zawierających świeżo wyciśnięty moszcz winogronowy. W zależności od tego, ile puttonów winogron zrodzynkowanych było dodanych do beczek - zwykle 2-5 (rzadko 6) - uzyskuje się mniej lub bardziej słodkie wina o mocy 14-15º. Odleżakowane wina Tokaj Aszu (tzw. 2-5-puttonowe) o charakterystycznym wspaniałym aromacie i smaku uchodzą słusznie za jedne z najlepszych naturalnych win białych deserowych na świecie.

W latach mniej słonecznych, kiedy trudno jest uzyskać Tokaj Aszu, są produkowane również wyborne Szamorodni Edes (słodki) i Szaraz (wytrawny) oraz półsłodki Tokaj Furmint, do których pobiera się winogrona zrywane z krzaków bez sortowania na podsuszone (zwiędnięte) i dojrzałe. Wspaniałym winem o niezwykłym aromacie i smaku jest tzw. Esencja Tokajska, sporządzona wyłącznie z podsuszonych winogron, ale produkowana w tak małych ilościach, że praktycznie biorąc jest nie do nabycia. Przy wykorzystaniu osadów winnych oraz fermentowaniu moszczu na wytłokach otrzymuje się mniej cenne wina tokajskie Maślas i Forditas.

Wina tokajskie są rozlewane do oryginalnych białych butelek z długą szyjką (tzw. tokajówek) o pojemności 0,5 l, z wyjątkiem Tokaju Furmintu, rozlewanego do butelek typu reńskiego o pojemności 0,7 l z zielonego szkła. Państwowa kontrola produkcji jest w tym rejonie bardzo surowa.

Törley (czyt. terlej) - Nazwa musujących win węgierskich pochodząca od nazwiska założyciela pierwszej na Węgrzech (w Budafoku) wytwórni win musujących.

Toskania - Ważny rejon winiarski w środkowej części Włoch, będący ośrodkiem produkcji słynnego Chianti. Poza wielką ilością produkowanych na obszarze pomiędzy Florencją a Sieną rozmaitych win czerwonych pod nazwą Chianti, w rejonie tym są produkowane również inne wina, a między innymi:

• złociste Vino Santo, co znaczy po włosku "wino dla świętych"; na szczęście dostępne również dla grzeszników, którzy uważają, że produkuje się go stanowczo za mało; jest to przyjemne wino deserowe, chociaż nie takie słodkie, jak inne tego typu, sporządzane z podsuszonych winogron Trebbiano i Malvasia;
• czerwone deserowe Aleatico di Portoferraio oraz
• bardzo dobre, o słomkowej barwie Bianco dell'Elba, produkowane na wyspie Elbie, wreszcie
• musujące Moscatello di Montalcino.

Touraine (czyt. turen) - Okręg winiarski w rejonie rzeki Loire, gdzie produkuje się dużo róznych dobrych win, przeważnie świeżych i lekkich (o mocy 9-9,5º), białych oraz czerwonych. Najbardziej znane z nich to znakomite białe Vouvray i Montlouis oraz wyborne czerwone Chinon z odmiany Cabernet Franc.

Traminer - Odmiana białych winogron uprawianych w Alzacji (Francja); uzyskuje się z nich dobre wina Traminer lub - jeżeli wino jest szczególnie udane - tzw. Gewürztraminer, o pięknym bukiecie, jakby kwiatowym. Wina takie są produkowane również w Niemczech (jako gatunki reńskie i mozelskie), w tyrolu włoskim oraz w Kalifornii (USA).

Trockenbeerenauslese - Jeden z rodzajów win w Auslese.

Truskawkowe wino - Rzadko produkowane w gospodarstwach domowych wobec stosunkowo wysokiej ceny truskawek; najlepiej udaje się wino słodkie deserowe, wina wytrawne wypadają słabo, gdyż zniekształcony w czasie fermentacji aromat truskawek nie jest przyjemny i ulega poprawie dopiero po dłuższym leżakowaniu.

Tschirpan (czyt. czirpan) - Bułgarskie wino białe, bardzo słodkie, w typie hiszpańskiej malagi. Jest mocno podbarwione karmelem, średniej jakości i nie dorównuje oryginalnej maladze.

Tunezja - Kraj Północnej Afryki, zamieszkały przez ludność przeważnie muzułmańską, konsumującą bardzo mało napojów alkoholowych, ponieważ spożycie ich, jak wiadomo jest zabronione przez Islam (w 1972 r. ogólne spożycie alkoholu na 1 mieszkańca wynosiło 0,6 l 100º). Produkcja wina wynosiła jeszcze w 1966 r. ok. 1 mln hl rocznie, była więc głównie nastawiona na eksport do Francji. Francja jednak wobec zmienionych warunków politycznych w ostatnich latach zaprzestała importu wina tunezyjskiego, wskutek czego wielkość produkcji obniżyła się znacznie. Importowane w swoim czasie do Polski muskaty oraz wina czerwone Sidi Rais oraz Haut Mornag są winami popularnymi, niezbyt wysokiej jakości, ale tanimi.

Turcja - Kraj, który może być uważany za kolebkę winiarstwa, znaleziono tu bowiem najstarsze świadectwa kultury winiarskiej w postaci naczyń do wina z okresu miedziowego, tzn. ok. 3500 lat p.n.e. I dzisiaj w Turcji uprawia się wielkie ilości winogron, jednakże są one przeznaczone przeważnie do konsumpcji bezpośredniej ludności (ok. 25%), do wysuszenia na rodzynki (ok. 35% - doskonałe bezpestkowe sułtanki) oraz do produkcji konserwy gronowej, tzw. Pekmesu. Tylko 4-5% zbiorów winogron przeznacza się na produkcję win, przeważnie wytrawnych, mocnych i aromatycznych. Najlepsze z nich to czerwone Kalesik (z Anatolii) i Papazkarish (z Tracji).

Turyn - Główne miasto przemysłowe w północno-zachodnich Włoszech; jest stolicą prowincji Piemont i ośrodkiem produkcji znakomitych włoskich win ziołowych wermutów. Nazwa Vermouth di Torino, która jest symbolem najlepszego na świecie wermutu, jest zastrzeżona wyłącznie dla win ziołowych, pochodzących z okręgów winiarskich Torino, Asti, Allessandria i Cuneo (wszystkie w Piemoncie), gdzie znajdują się też najbardziej znane firmy produkujące wermuty, jak: Francesco Cinzano, Martini e Rossi lub Gancia czy Riccadonna.