Madera

Jedno z najsłynniejszych i najlepszych deserowych win świata, pochodzące z wyspy o tejże nazwie na Atlantyku, znanej już Fenicjanom, jako zaczarowana. Była ona niedostępna z powodu pokrywających ją lasów (madeira po portugalsku znaczy - las) i dopiero w XV stuleciu, po wypaleniu dużego obszaru lasu, została zamieszkana przez Portugalczyków, którzy założyli na niej winnice. Wina z Madery przez długie lata były ulubionymi winami Anglosasów, ale w latach 1850-1870 winnice zostały zaatakowane przez groźne szkodniki: najpierw oidium, a później filokserę, które całkowicie zniszczyły winorośle. Dopiero po długoletniej walce ze szkodnikami udało się na korzeniach sprowadzonych winorośli amerykańskich zaszczepić kilka odmian europejskich, dających znów znakomite wina. Są to odmiany: Sercial, Vredelho, Boal i Malwazja, z których wywodzą się cztery podstawowe typy win madery, a mianowicie:

* Sercial - o barwie jasnozłocistej, najlepsza wytrawna madera o posmaku orzechowym; doskonała jako aperitif;
* Verdelho - o barwie bursztynowej, słodsza od poprzedniej, o miękkim, zaokrąglonym i przyjemnym smaku;
* Boal - jasnobrązowe wino deserowe o pełnym smaku i zharmonizowanym bukiecie;
* Malwazja - aromatyczne wino pełne w smaku, zrównoważone, o mocnym zapachu i średniej słodyczy; doskonałe po posiłku.

Trwałość wina, wysoka jakość, pełny smak połączony z przyjemną cierpkością - to zalety madery, które osiąga się nie tylko dzięki odpowiedniej wulkanicznej glebie i wspaniałemu klimatowi, lecz również dzięki specjalnemu systemowi dojrzewania tzw. maderyzacji, czyli leżakowaniu wina w ciepłych pomieszczeniach, tzw. estufas.

Produkcja madery odbywa się w następujący sposób: po zbiorze winogron tłoczy się je w otwartych drewnianych kadziach, a moszcz przenosi do piwnic, gdzie fermentuje on do obniżenia się zawartości cukru do 5-6%. Wówczas ten częściowo przefermentowany moszcz alkoholizuje się spirytusem do mocy 18-20º. Po sklarowaniu się młodego wina przenosi się je do specjalnych budynków - estufas, w których można uzyskać wysoką i stałą temperaturę pomieszczeń oraz utrzymać ją przez kilka miesięcy. W zależności od gatunku i jakości wina, które ma być uzyskane, ogrzewanie prowadzi się albo dłużej, tzn. przez 6 miesięcy, w temp. 40-45ºC (dla wysokogatunkowych win) albo przez 3 miesiące w temp. 60-65ºC (dla win popularnych), przy czym temperatura pomieszczeń powinna być stała, gdyż jej wahania są szkodliwe dla jakości win. Wina po maderyzacji (Vinho generoso) są kupażowane między sobą lub ze starszymi rocznikami i leżakowane przez kilka miesięcy lub lat w celu uzyskania wysokiej jakości gotowego wina. Dojrzałe madery są mocnymi (ok. 20º) deserowymi winami półwytrawnymi, nadające się doskonale jako aperitify przed posiłkiem, lub półsłodkimi ulubionymi napojami po posiłku do deserów i ciast. Markowe wina madery mają nalepkę gwarancyjną: Selo de garantia - Madeira Portugal Nr... Wina typu madera są produkowane również w innych krajach, a zwłaszcza w Armenii, Turkmenii czy Gruzji gdzie uzyskuje się zupełnie dobre wyniki w otrzymywaniu dobrych win markowych, jak np. Anaga w Gruzji.